Wybór Brokera

W tym wpisie przedstawię najważniejsze aspekty związane z wyborem konta brokerskiego w Niemczech. Dowiesz się, jakie są najczęściej spotykane opłaty i prowizje pobierane przez brokerów, oraz jak wybór odpowiedniego konta może wpłynąć na Twój ostateczny wynik finansowy. Dodatkowo udostępniam proste narzędzie, które ułatwi ocenę ofert różnych kont, dopasowanych do Twoich indywidualnych potrzeb. Pamiętaj, że decydując się na inwestycje w fundusze pasywne, stajesz przed dwoma kluczowymi zadaniami: wyborem odpowiedniego brokera oraz właściwych funduszy ETF. Warto podejść do tych decyzji z należytą starannością, aby uniknąć zbędnych kosztów i zmaksymalizować potencjalne korzyści.

Uwaga: opis ofert oraz wysokość opłat aktualna na dzień publikacji (styczeń 2025).

 Spis treści:

1. Kim jest broker?
2. Opłaty
3. Przykład inwestycji w Planie Oszczędzania
4. Dostępne fundusze
5. Miejsca handlu
6. Wybór Brokera
7. Zmiana brokera
8. Podsumowanie

1. Kim jest broker?

Głównym zadaniem brokera jest zarządzanie aktywami swoich klientów. Pod pojęciem tym kryje się realizowanie zleceń zakupu oraz sprzedaży dokonywanych w naszym imieniu, rozliczenie podatków od zysków kapitałowych (w tym obliczanie i pobieranie tzw. zaliczki na poczet podatku – niem. Vorabpauschale), realizacja zleceń automatycznych (niem. Sparplan). Do tego brokerzy oferują szereg narzędzi pomocnych w inwestycjach, analizach czy wyborze optymalnego ETF-a.

2. Opłaty

Temat szeroki, ponieważ opłat związanych z kupnem bądź sprzedażą jest sporo, często brokerzy używają różnych nazw zamiennych, aby “ukryć” pewne opłaty. Do tego dochodzą przeróżne klauzule i warunki konieczne do spełnienia, co często powoduje że usługa przedstawiana jako darmowa ostatecznie jest płatna.

Opłata za prowadzenie konta brokerskiego (niem. Depotgebühr)

Większość brokerów oferuje konta bez pobierania żadnej opłaty. Czytając regulamin Comdirect można natknąć się na informację, że konto jest darmowe tylko przez 12 miesięcy, następnie trzeba spełnić określone warunki – posiadać Girokonto w tym banku lub wykonać minimum dwie operacje na koncie brokerskim w kwartale, ewentualnie zrealizować przynajmniej jeden Plan Oszczędzania w kwartale. Podobna klauzula znajduje się w regulaminie SBroker (minimum jedna transakcja w kwartale) – identyczny zapis znajdziemy w regulaminie Commerzbank DirektDepot. W TargoBank DirektDepot opłata nie jest pobierana, jeśli korzysta się elektronicznej skrzynki pocztowej (zamiast standardowych listów) lub posiada przynajmniej 50.000€ na koncie w tym banku.

Opłata za zlecenia (niem. Ordergebühren)

Jest to prowizja za kupno (poza Planem Oszczędzania) i sprzedaż ETF-ów. Brokerzy stosują tu różnorakie schematy opłat – zazwyczaj składa się ona z opłaty podstawowej (można spotkać się z następującymi nazwami niemieckimi: Grundgebühr/ Grundentgelt/ Grundpreis/ Transaktionsentgelt/ Orderprovision), do której doliczany jest procent od kwoty transakcji. Często zdefiniowana jest również opłata minimalna i/lub maksymalna. Taki model opłat można znaleźć w ofertach banków (m.in. ING Direkt-Depot, 1822direkt, comdirect, Consorsbank, Deutsche Bank maxblue). DKB oraz Postbank – stosują model stopniowy, czyli dla konkretnych przedziałów kwotowych określona jest stała prowizja.

Na przykład: w bankach oferujących konta typu Depot zapłacimy przy zakupie/sprzedaży jednostek o wartości 500€ opłatę w wysokości min. 6,15 € (ING) do maks. 10 € (DKB).

Oferta Neobrokerów jest pod tym względem dużo atrakcyjniejsza, jednak musi zostać spełniony szereg warunków. Na przykład – Flatex chwali się na swojej stronie brakiem opłat, ale po dokładnym przeczytaniu regulaminu dowiemy się że dotyczy to tylko ETF-ów Premium, dla zlecenia od 1000€ realizowanych na wybranych giełdach. Podobnie w ofercie Smartbroker+: opłata nie jest pobierana przy zakupie ETF-ów od Partnerów Premium, powyżej 500€ przez platformę gettex. Również Scalable Free nie pobiera prowizji, ale tylko dla tzw. PRIME ETF (do których zalicza iShares, Amundi, Xtrackers), przy zakupie za min. 250€ przez gettex.

TradersPlace oraz finanzen.net zero przy zleceniach poniżej 500€ doliczają opłatę za minimalną ilość (niem. Mindermengenzuschlag) – wynosi ona 1€. Również TradeRepublic pobiera opłatę dodatkową w wysokości 1€ – tzw. zryczałtowane koszty zewnętrzne (niem. Fremdkostenpauschale).

Prowizje za wykonanie Planu Oszczędzania (niem. Gebühr pro Sparrate, Gebühr pro Sparbetrag, lub Sparplanausführung)

Część Brokerów pobiera prowizję za kupno jednostek w Planie Oszczędzania. Opłaty te wynoszą zazwyczaj określony procent (np. 1.5% kwoty zakupu w comdirect czy consorsbank) lub kwotę (1.50 € w DKB). Przy oszczędzaniu długoterminowym – a takie mamy na celu inwestując w ETF-y – opłata ta może znacząco wpłynąć na uzyskany zysk, co pokazuje przykład w dalszej części wpisu.

Prowizje od miejsca handlu

Kolejną rzeczą, na którą warto zwrócić uwagę przy wyborze brokera jest dostępność miejsc handlu (o czym dowiesz się w kolejnym punkcie) oraz opłaty za obrót ETF-ami na nich. Jest to o tyle istotne, że w przypadku zakupów jednorazowych wpływa to znacząco na ostateczny zysk z inwestycji. W przypadku Planów Oszczędzania, gdzie zlecenia sprzedaży będą wykonywane znacznie rzadziej, ma to mniejsze znaczenie.

Dla porównania – opłata za kupno/sprzedaż na Giełdzie Niemieckiej Xetra wynosi:

• ING: 1,90 €, 
• DKB: 2,50 €, 
• HypoVereinsbank HVB SmartDepot: 3,50 €, 
• Smartbroker+: 4,00 € + 0,01% kursy (min. 1.50 €)

Jeśli rozważasz częste zakupy poza Planem Oszczędzania, warto sprawdzić prowizje pobierane przez Brokerów przed wyborem jednego z nich.

3. Przykład inwestycji w Planie Oszczędzania

Poniżej przykład inwestycji w Planie Oszczędzania dla następujących danych:

• ETF: iShares Core S&P 500 UCITS ETF (Acc)
• okres inwestycji: 2.01.2020 – 2.09.2024
• interwał inwestycji: miesięczny
• Kwota inwestycji: 100 €
• kurs początkowy: 287,68 €/ETF (źródło: Xetra)
• kurs końcowy: 539,48 €/ETF (źródło: Xetra)
• kurs sprzedaży: 534,58 €/ETF (źródło: Xetra)
• całkowita kwota inwestycji: 5700 €
• liczba zakupionych jednostek: 15.384
• suma zaliczek na poczet podatku: 19,86 €
• ulga podatkowa od ETF-ów akcyjnych: 30%
• skumulowana inflacja w okresie inwestycji: 18,5%
• dostępna kwota wolna od podatku od zysków kapitałowych: 1000 €

Broker 1:

• Opłata za realizację Planu Oszczędzania: 1.5% miesięcznej kwoty inwestycji
• Opłata Brokerska za sprzedaż: 4,95 € + 0,25% kwoty
• Opłata za miejsce handlu: 1,95 €

Broker 2.

• Opłata za realizację Planu Oszczędzania: 0 €
• Opłata Brokerska za sprzedaż: 1 €
• Opłata za miejsce handlu: 0 €

Tabela 2. Porównanie zysków uzyskanych z Planu Oszczędzania dla dwóch brokerów, oferujących różne prowizje:

W powyższym przykładzie różnica realnego zysku (uwzględniającego skumulowaną inflację) dla dwóch brokerów wynosi 89,72€ (1185,65€ – 1095,93 €), co stanowi ponad 8.2%.

4. Liczba dostępnych ETF-ów

Kolejną istotną różnicą między ofertami poszczególnych brokerów jest ilość funduszy w portfolio oraz ich dostępność (zakup jednorazowy / zakup w Planie Oszczędzania). Część Brokerów posiada specjalne oferty na ETF-y swoich partnerów (w Comdirect występują one pod nazwą Top-Preis ETF’s, we flatex są to tzw. PremiumETFs, w Smartbroker+ to tzw. Premiumpartner ETFs, w consorsbank – StarPartner, a w Scalable Free – PRIME ETFs). Jeśli dokonaliśmy już wyboru ETF-a i poszukujemy odpowiedniego brokera do inwestowania, warto zwrócić uwagę czy przypadkiem nasz ETF nie kwalifikuje się do grupy z wyższymi opłatami. Ponadto, myśląc o regularnym inwestowaniu należy zwrócić uwagę czy dany ETF jest zawarty w Planie Oszczędzania oferowanym przez danego brokera (niem. Sparplanfähig), oraz czy Plan ten jest darmowy. Dostępność ETF-ów jest istotna w przypadku inwestycji w kilka funduszy (np. w popularnym schemacie zawierającym dwa Plany w proporcji 70-30). Warto upewnić się że oba wybrane ETF-y są oferowane przez jednego brokera.

Dane te można z łatwością znaleźć m.in. na stronie www.justetf.com

5. Oferowane miejsca handlu

Brokerzy udostępniają szereg miejsc i platform do obrotu funduszami. Począwszy od Giełdy Niemieckiej (Xetra), siedmiu giełd regionalnych (Regionalbörsen Stuttgart, München, Hannover, Hamburg, Düsseldorf, Berlin, Frankfurt), platform elektronicznych należących do giełd regionalnych (Tradegate, gettex, Quotrix, LS Exchange), giełd zagranicznych oraz handlu bezpośredniego (Tradegate, Lang & Schwarz, Baader, Citi, Deutsche Bank, Commerzbank).

Wybór miejsca handlu jest istotny z dwóch powodów: (1) opłat pobieranych za obrót funduszy oraz tzw. (2) Spreadu, czyli różnicy w cenie kupna/sprzedaży jednostek. Może ona różnić się znacząco między giełdami, przez co przy obrocie większą ilością jednostek bardziej korzystny może okazać się handel w miejscu z nieco wyższą prowizją, ale niższym Spreadem. Szerszy wachlarz możliwości działa na korzyść inwestora. Warto dodać, że giełdy regionalne niejako replikują wartość jednostek na podstawie Giełdy Niemieckiej (Xetra), jednak mogą one znacząco odbiegać od swojego benchmarku. Ponadto replikacja ta następuje tylko w godzinach pracy Giełdy we Frankfurcie (Xetra), tj. w godzinach 9:00-17:30. Giełdy regionalne oferują możliwość handlu nawet do godz. 23:00, jednak wtedy wyceny nie są już powiązane z wartością z Xetry (więcej w tym temacie w osobnym wpisie dot. miejsc handlu).

6. Wybór brokera – narzędzie do indywidualnej oceny oferty

Przy porównywaniu ofert poszczególnych brokerów warto uwzględnić kryteria przedstawione w poniższej tabeli. Aby dokonać indywidualnej oceny, należy przypisać każdemu z kryteriów odpowiednią wagę, dostosowaną do własnych potrzeb.

W pierwszym kroku sprawdź, czy wybrane przez Ciebie ETF-y znajdują się w ofercie danego brokera. Jest to warunek konieczny, który już na początku procesu selekcji pomoże wyeliminować część potencjalnych kont z Twojej listy.

Jeśli zamierzasz inwestować regularnie w Planie Oszczędzania, sprawdź czy dany broker daje taką możliwość dla wybranych przez Ciebie jednostek (co nie zawsze jest oczywiste, mimo posiadania ich w ofercie), oraz jaki jest ewentualny koszt, który będzie ponoszony każdorazowo przy realizacji zakupu! Część brokerów – o czym pisałem wyżej – posiada specjalne oferty na ETF-y swoich partnerów.

Sprawdź następnie jakie są minimalne i maksymalne kwoty inwestycji, i czy odpowiadają one Twoim założeniom inwestycyjnym.

W kolejnym kroku sprawdź opłaty i prowizje pobierane przez brokerów – począwszy od opłaty za posiadanie konta maklerskiego (niem. Depotgebühr), opłaty za realizację Planu Oszczędzania (niem. Gebühr für die Ausführung des ETF-Sparplans) – niezależne od wybranych jednostek, prowizja za sprzedaż jednostek (niem. ETF-Ordergebühren).

Kolejnym kryterium jest ilość dostępnych miejsc handlu, oraz opłaty za realizację zleceń na nich.

Dane do uzupełnienia powyższej tabeli można znaleźć na stronie www.finanztip.de/wertpapierdepot/, www.justetf.com oraz na stronach internetowych brokerów. Wagi według indywidualnej skali (np. 1-3, 1-5) przypisz bazując na własnych kryteriach.

7. Zmiana brokera (niem. Depotübertrag)

Zgodnie z niemieckim prawem, brokera zarządzającego naszymi funduszami można zmienić, przenosząc jednostki do innej instytucji. 

Przed zmianą należy upewnić się, że jednostki które chcemy przenieść znajdują się również w ofercie nowego brokera. Jest to warunek konieczny. Należy mieć na uwadze, że transfer ETF-ów cząstkowych (niem. Bruchstücke) – powstających przy realizacji Planu Oszczędzania- co do zasady nie jest możliwy. Są one traktowane raczej jako specjalna usługa poszczególnych brokerów, przez co są one sprzedawane bezpośrednio do emitenta danego funduszu. W przypadku chęci zamknięcia starego konta brokerskiego należy ETF-y cząstkowe uprzednio sprzedać. Posiadacze kont brokerskich w banku ING mogą sprzedać jednostki cząstkowe bezpłatnie na tzw. Direktgeschäft Inland, po końcowym kursie z danego dnia z giełdy Tradegate Exchange.

Kolejnym ważnym aspektem są koszta – pomimo że przeniesienia konta brokerskiego jest darmowe, niektórzy brokerzy przenoszą prowizje generowane przez podmioty trzecie na swoich klientów. Z drugie strony są i tacy, którzy owe opłaty pokrywają przy przeniesieniu ETF-ów do nich (m.in. ING, SBroker). 

8. Podsumowanie

Decydując się na ofertę brokera należy wziąć pod uwagę szereg czynników, jak opisane powyżej opłaty czy dostępność konkretnych ETF-ów oraz miejsc handlu. Chcąc inwestować pieniądze dla dziecka (np. na studia czy wkład własny w mieszkanie), warto rozważyć tzw. Junior-Depot, dzięki czemu można zyskać dodatkowo 1000€ zwolnienia z podatku od zysków kapitałowych. 

Duża liczba oferowanych funduszy w ofercie (>3000), zwłaszcza tych, których obrót nie jest dokonywany na Xetrze, jest często zabiegiem marketingowym i nie powinna być głównym kryterium wyboru brokera. Mniej popularne ETF-y (oferowane przez niewielką ilość brokerów umożliwiających handel na ograniczonej liczbie platform) mają mniejszą płynność i wyższy Spread, przez co oczekiwany zysk może być dużo niższy niż wynikający z wartości czy wyników danego funduszu.